dà大hé河shàng上tiān天zhāng章gōng公gù顾zi子dūn敦

〔宋〕徐积

◆

wàn万wù物jiē皆yǒu有xìng性，shùn顺qí其xìng性wéi为dà大

shùn顺zhī之zé则wú无biàn变，fǎn反zhī之zé则yǒu有hài害

yǔ禹zhī之zhì治hé河yě也，jùn浚chuān川ér而jué掘dì地

shuǐ水xíng行hū乎de地zhōng中，qí其xìng性ān安ér而suì遂

yīn因dì地wéi为zhī之fáng防，yóu犹kǒng恐bù不zú足zhì制

gù故fù附zhī之shān山zú足，shǐ使xún循shān山ér而xíng行

shān山bù不kě可bì必dé得，huò或yuán原fù阜qiū丘líng陵

shuǐ水xíng行hū乎liǎng两jiān间，jì既gù固ér而jì既níng宁

jí及jiāng将jìn近xià下liú流，shān山yuǎn远ér而dì地píng平

qú渠liè裂wèi为èr二dào道，hé河fēn分wéi为jiǔ九xíng形

suī虽bào暴bù不děi得nù怒，suī虽shèng盛bù不děi得yíng盈

suǒ所yǐ以shùn顺ér而zhì制，guī归zhī之yú于cāng沧míng溟

hòu后dài代méng蒙qí其yè业，lì历shì世liù六qī七shí十

fán凡qiān千yǒu有yú馀nián年，ér而wú无suǒ所jué决yì溢

guó国jūn君yǔ与shì世zhǔ主，qǐ岂jiē皆jìn尽yǒu有dé德

gài盖yáo繇hé河wèi未xǐ徙，yī一jiē皆xún循yǔ禹jì迹

hé河dào道jì既yī一xǐ徙，xià下shè涉hū乎zhàn战guó国

shuǐ水xíng行píng平dì地shàng上，nǎi乃dī堤fáng防yīn堙sāi塞

qí其shí时liǎng两dī堤jiān间，shí实róng容wǔ五shí十lǐ里

shuǐ水jì既yǒu有yóu游xī息，dī堤wú无suǒ所niè啮huǐ毁

hòu后shì世pò迫ér而huài坏，hé河yì役shǐ始fán烦cù促

fá伐jǐn尽wèi魏guó国xīn薪，xià下jǐn尽qí淇yuán园zhú竹

qún群guān官jiē皆fù负xīn薪，tiān天zǐ子zì自lín临dū督

qí其shēng牲yòng用bái白mǎ马，qí其bì璧yòng用bái白yù玉

gē歌cí辞jù剧xīn辛suān酸，gū姑bú不zhì至hào号kū哭

hù瓠zǐ子kǒu口suī虽sāi塞，xuān宣fáng房gōng宫suī虽zhù筑

qí其hòu后fù复běi北jué决，fēn分wéi为tún屯shì氏hé河

suì遂bú不fù复dī堤sāi塞，sāi塞yì亦wú无rú如hé何

liǎng两hé河jì既fēn分liú流，hài害shǎo少ér而lì利duō多

jiǔ久zhī之tún屯shì氏jué绝，suì遂dú独rèn任yī一qú渠

fán凡zài再jué决zài再sāi塞，yòng用yán延shì世zhī之tú徒

yǒu有tiān天shí时rén人shì事，kě可tú图bù不kě可tú图

yǒu有xìng幸yǔ与bú不xìng幸，shǔ数shuō说bù不kě可wū诬

qí其hòu后fù复dà大jué决，dà大huài坏qí其tián田lú庐

guàn灌sān三shí十yī一xiàn县，yán言shì事zhě者fēn纷rú如

jiāng将yù欲sāi塞zhī之yé耶，fán凡yì役bǎi百wàn万fū夫

fèi费lèi累bǎi百jù巨wàn万，yì亦wèi未zhī知hé何rú如

rú如cǐ此shì是chóng重kùn困，shì是chóng重mín民tàn叹xū吁

yán言shì事zhě者bù不yǐ已，yì亦bù不fù复sāi塞zhū诸

lǐ李xún寻jiě解guāng光bèi辈，qí其yán言bú不zhì至yū迂

suì遂rèn任shuǐ水suǒ所zhī之，qú渠dào道zì自gē割chú除

dāng当shí时mù募shuǐ水gōng工，wú无yī一rén人yīng应shū书

xué学suī虽yǒu有zhuān专gōng攻，shù术yì亦yǒu有qióng穷yú欤

zhū诸suǒ所shuō说hé河zhě者，huán桓tán谭shí实zhǔ主zhī之

dàn但jù聚ér而wéi为shū书，shí实wú无yǐ以chù处zhī之

bān班mèng孟jiān坚zuò作zhì志，yì亦wú无suǒ所chū出qǔ取

shì事yǒu有shèn甚nán难zhě者，suī虽zhī知wú无suǒ所bǔ补

jīn今zhī之wéi为hé河dī堤，yǔ与hàn汉wú无shén甚shū殊

yuǎn远zhě者wú无shù数lǐ里，jìn近wú无bǎi百bù步yú馀

liǎng两dī堤shù束qí其shì势，rú如fù缚tūn吞zhōu舟yú鱼

shì适zú足jī激qí其nù怒，shǐ使zhī之táo逃qiú囚jū拘

yòu又shuǐ水xìng性yǐn隐fú伏，yǒu有róng容ér而bì必jū居

jìn浸yín淫ér而guàn灌zhù注，rì日wǎng往ér而yuè月cú徂

sào埽cái材yǒu有fǔ腐bài败，tǔ土rǎng壤yǒu有fú浮xū虚

shuǐ水jìn进ér而bù不zhǐ止，zhèng正rú如rén人bìng病qū躯

bìng病yǐ已zài在gǔ骨suǐ髓，yī医fāng方zhì治pí皮fū肤

xià下bú不lòu漏zú足jìng胫，shàng上tū突wèi为bèi背jū疽

huò或shuǐ水rú如léi雷shēng声，huò或sào埽rú如rén人chuǎn喘

huò或jué决rú如shān山qīng倾，huò或qù去rú如xí席juǎn卷

rú如jiāo蛟lóng龙yǐn引zhèn阵，rú如hǔ虎bào豹táo逃quān圈

rú如de地hù户kāi开pì辟，rú如shéi谁hé何shēng生biàn变

rú如shén神wù物zhǔ主zhī之，bù不kě可dé得ér而biàn辨

jiē嗟hū乎yǒu有rú如cǐ此，dī堤fáng防qǐ岂néng能jìn禁

gài盖yuán缘píng平dì地shàng上，shī失shuǐ水zhī之běn本xìng性

ér而yòu又wú无èr二qú渠，fēn分jiǔ九hé河suǒ所rèn任

yǐ以jiǔ九hé合wéi为yī一，suǒ所yǐ以rú如cǐ此shén甚

jīn今zhī之wéi为yì邑jū居，duō多zài在gǔ古dī堤nèi内

yǐ以zhū诸sào埽zhǔn准zhī之，gāo高yú于wū屋shù数bèi倍

yǐ以shuǐ水miàn面zhǔn准zhī之，yì亦gāo高shù数chǐ尺wài外

zhū诸sào埽zhèng正rú如chéng城，ér而tǔ土yǒu有qīng轻cuì脆

mín民zhèng正rú如yú鱼biē鳖，chù处pò破huáng湟quǎn畎huì浍

bèi被nì溺zhě者cháng常shì事，bù不nì溺zhě者xìng幸dà大

yòu又hé河shuǐ水chóng重zhuó浊，diàn淀yū淤rì日yǐ以jī积

yòu又xià夏qiū秋lín霖yǔ雨，zhū诸shuǐ水còu凑yǐ以rù入

gù故yǒu有bì必jué决shì势，bù不jué决zhě者gài盖xiān鲜

huò或jué决bǐ彼jué决cǐ此，huò或jué决jìn近jué决yuǎn远

huò或jué决bù不kě可sāi塞，huò或sāi塞ér而fù复jué决

huò或jué决yú于dàn旦mù暮，huò或jué决yú于suì岁yuè月

huò或xīn新sào埽gǒu苟wán完，huò或jiù旧sào埽kuì溃liè裂

pì譬rú如qiān千wàn万jūn钧，yòng用yī一shéng绳chí持qiè挈

bì必yǒu有shí时ér而bài败，bì必yǒu有chù处ér而jué绝

ér而zì自jué决dà大wú吴，fán凡hài害jǐ几jùn郡xiàn县

hé河jì既běi北jìn浸biān边，zhū诸táng塘jiē皆shòu受huàn患

wáng亡hú胡yǔ与yì逸mǎ马，shú熟wéi为zhī之gé隔xiàn限

jīn今suī虽shén甚shèng盛shí时，yì亦fáng防bù不yú虞biàn变

suǒ所yǐ以yì议lùn论zhě者，fù复gù故dào道wèi为biàn便

gù故dào道suī虽yǐ已gāo高，kě可fù复yì亦kě可wèi为

dàn但kǒng恐jì既fù复hòu后，qí其biàn变bù不kě可zhī知

wǒ我bīng兵xué学suī虽lòu陋，gōng公bīng兵xué学suī虽qí奇

wǒ我shuō说bīng兵zhī之nán难，gōng公yì亦mò莫wǒ我wéi违

hé河shì事yì异yú于bīng兵，qí其nán难kān堪xū嘘xī欷

zhì智yǒu有bù不kě可jí及，lì力yǒu有bù不kě可shī施

jí汲àn黯fēi非bù不wěi伟，suǒ所sāi塞zhé辄fù复huī隳

wàng王zūn遵wú无nài奈hé何，shì誓sǐ死ér而zhí执guī圭

ruò若yǔ与táng唐qú衢shuì说，hào号kū哭chuí垂tì涕tì洟

wèi未shuō说chuān穿gù故dào道，wèi未shuō说zhì治gù故dī堤

qiě且shuō说sāi塞hé河kǒu口，suǒ所fèi费bù不kě可tuī推

zhū诸suǒ所diào调fā发zhě者，wěi委jī积yǔ与shān山qí齐

juǎn卷sào埽zhě者rú如yún云，jìn进sào埽zhě者rú如fēi飞

xià下sào埽míng名rù入chuān川，qí其shì势yōu忧liú流yí移

shàng上sào埽míng名zhēng争gāo高，shǎo少dòng动jí即shì势wēi危

wàn万rén人tī梯jí急fù赴，liǎng两dà大gǔ鼓jí急chuí椎

zuò作hào号shēng声hào号lìng令，yòng用zhuǎn转guāng光zhǐ指huī麾

qí其jiù救hù护wēi危jí急，zhēng争xū须yú臾háo毫lí厘

yòu又wén闻bèi被zāi灾jùn郡，shù数lù路fāng方jiàn荐jī饥

guān官sī私wú无chù畜jù聚，mín民lì力jù俱kùn困pí疲

cháo朝tíng廷móu谋yǐ已láo劳，liǎng两gōng宫shí食bù不yí怡

shēng生mín民yǎng仰shǒu首wàng望，shǐ使zhě者wàng忘qǐn寝jī饥

wéi为zhī之nài柰hé何hū乎，wù勿jì计sù速yǔ与chí迟

shì事suī虽yǒu有jiān坚dìng定，yì议lùn论zài在suǒ所chí持

rú如yī一shēn身shù数jí疾，bì必yǐ以xiān先hòu后yī医

jiǎ假rú如yí移suǒ所fèi费，yòng用yǐ以yè业pín贫mín民

cháng偿qí其suǒ所wáng亡shī失，jiù救qí其suǒ所kǔ苦xīn辛

huò或dài贷qí其tián田zū租，huò或xiǎng享qí其zhōng终shēn身

dú独gū孤yǒu有cháng常xì饩，shǐ使tóng同shì室xiāng相qīn亲

lù露shī尸yǔ与bào暴hái骸，shōu收liǎn敛guī归zhū诸fén坟

jīng精xuǎn选qiáng强míng明lì吏，chù处zhī之shǐ使píng平jūn均

xiāng乡guān官yǔ与xū胥tú徒，qī欺zhě者yǐ以chóng重lún论

rú如cǐ此shù庶jī几hū乎，kě可wú无chóu愁yuàn怨rén人

xià下chóu酬gēng更shēng生wàng望，shàng上wèi慰zài再zào造rén仁

rán然ér而lùn论yì议zhě者，zhì至jīn今yóu犹fēn纷fēn纷

huò或fù复qí其gù故dào道，huò或yīn因qí其zì自rán然

gōng公rú如jué决yú于yī一，wù勿shǐ使zhòng众yì议qiān牵

zài在jǐ己zhě者yǒu有yì义，zài在mìng命zhě者yǐ以tiān天

ér而kuàng况xíng行zhí职fèn分，ér而kuàng况běn本chéng诚chén忱

shèng圣cháo朝wú无bù不chá察，zhī知zǐ子zhī之chì赤xīn心

jiē嗟yú余hé何wéi为zhě者，cǎo草mǎng莽qiě且jiàn贱wēi微

yǔ与gōng公běn本wú无sù素，yí一jiàn见jí即fú弗yí遗

yǐ以bó伯xiōng兄chù处wǒ我，yǐ以gǔ古rén人xiāng相qī期

xiǎo小shè设yóu犹zhì致shuì说，dà大shì事níng宁wú无cí辞

nián年qiě且liù六shí十yī一，wèi未zuò作gōu沟zhōng中shī尸

cháng常kǒng恐gōng公lǐ礼yì义，rú如tóu投zhū诸wū污ní泥

qǐ岂yù欲wèi为yū迂kuò阔，bù不dé得yǐ已wèi为shī诗

lì沥wú吾zhī之gān肝dǎn胆，dàn但kǒng恐tóng同ér儿xī嬉

yòu又kǒng恐wù误gōng公shì事，gōng公qiān千wàn万shèn慎sī思

rú如jiāng将cóng从jìn近gōng功，jí即shēn深tú图pián便yi宜

rú如bì必móu谋jiǔ久lì利，wéi唯gǔ古rén人shì是xī希

shì是xún询ér而shì是dù度，shì是fǎng访ér而shì是zī咨

huò或bó博wù物jūn君zǐ子，huò或sù宿rú儒lǎo老shī师

huò或bīn滨hé河yě野sǒu叟，huò或shì市jǐng井nián年qí耆

huò或yú愚zhí直fū夫fù妇，suǒ所yán言wú无bì蔽qī欺

huò或lǎo老xū胥tuì退bīng兵，ěr耳wén闻ér而mù目kuī窥

huò或shì世wèi为shuǐ水xué学，kě可yǔ与jiǎng讲shì是fēi非

huò或bó博mù募shuǐ水gōng工，àn按dì地xíng形gāo高bēi卑

cōng从biàn便dào道chuān穿qú渠，shāo稍yǐn引hé河shì势pī披

hǎi海jì既wéi为dà大hè壑，biàn汴jì既fēn分yì一zhī支

rú如guān关qiào窍shū疏tōng通，zàng脏fǔ腑bìng病kě可zhì治

cǐ此shuō说rú如hé何zāi哉，dàn但kǒng恐chū出yú于kuáng狂

rú如hé何wán完zhàng障sāi塞，rú如hé何fù复zhū诸táng塘

guān观biàn变ér而dài待shí时，yì亦kǒng恐móu谋bù不zāng臧

wèi为fù复yǒu有shuō说zhě者，qiě且xū须yán严biān边fáng防

rú如wèi魏shàng尚shǒu守biān边，jiàn见chēng称yú于féng冯táng唐

rú如jì祭tóng彤jiǔ久rèn任，shǐ使xiōng匈nú奴fú伏cáng藏

yǐ以chē车zhì制chōng冲tū突，rú如wèi卫qīng青wǔ武gāng刚

duō多zhì置qiáng强nǔ弩shǒu手，rú如lǐ李guǎng广dà大huáng黄

xuǎn选mù募rú如mǎ马lóng隆，liàn练zú卒rú如gāo高wàng王

rú如hàn汉zhì置bèn奔mìng命，shǐ使wǒ我jūn军shì势zhāng张

duǎn短bīng兵zhuó斫mǎ马jìng胫，chōng冲chē车luàn乱qí其xíng行

shǎng赏bù不yǐ以shǒu首jí级，suǒ所yǐ以yán严bù部fen分

dà大xiàn陷dāo刀rú如qiáng墙，kě可yǐ以jiān坚wú吾zhèn阵

yáng羊shū叔zi子yǐ以dé德，guō郭zǐ子yí仪yǐ以xìn信

guāng光bì弼zhàn战hé河yáng阳，huī挥qí旗lìng令zhí直jìn进

qí其shí时zhū诸jūn军shì势，rú如jué决shuǐ水qiān千rèn仞

yáng杨sù素bú不yòng用chē车，kè可hán汗xià下mǎ马bài拜

jǐn仅yǐ以qí其shēn身miǎn免，hào号kū哭ér而dà大bài败

jiàng将shuài帅zài在fāng方lüè略，shēng胜què却bǎi百wàn万bīng兵

ān安biān边zài在liáng良jiàng将，shēng胜què却zhù筑cháng长chéng城

yuàn愿zi子zhì治shuǐ水gōng功，yǒu有yǐ以chóu酬míng明shí时

biàn便lǐng领tiě铁lín林bīng兵，jǐn尽yī衣xī犀niú牛pí皮

lián连yíng营huán环xiù绣mào帽，dà大dào纛suí随yá牙qí旗

fēn分jīn金cì赐yǒng勇gǎn敢，cáng藏shū书fù付piān偏bì裨

xiān先shēng声yì义xìn信yuǎn远，xià下lìng令shuāng霜fēng风chí驰

chū出sài塞yǒu有fēng丰cǎo草，jìn近guān关wú无mǎ马tí蹄

qióng穹lú庐dà大mò漠wài外，bié别bù部hēi黑shān山xī西

fá伐móu谋wéi为shàng上cè策，hé何yòng用cháng长yīng缨jī羁

běn本cháo朝zhèng正míng明shèng盛，yǐ以dé德fú服wài外yí夷

shǐ使lái来bú不shòu受xiàn献，nán南yuè越huí回shān山tī梯

xī西bì闭yù玉mén门guān关，dōng东què却gāo高gōu句lí丽

sì四yí夷wú无yī一shì事，gè各ān安cháo巢xué穴qī栖

míng名jiàng将gèng更wú无gōng功，yōu优zhào诏lēi勒dǐng鼎yí彝

shī师xuán旋zuò作gǔ鼓chuī吹，jūn军róng容chú除hǔ虎pí貔

yín银dāng珰zhì致jiāo郊láo劳，hàn翰lín林yán严suǒ锁fēi扉

chú除shū书zhǐ纸yòng用má麻，shěng省lì吏shēn身zhù著fēi绯

gōng公fāng方yǒu有suǒ所niàn念，shān山zú足jiāng江zhī之méi湄

wú无xīn心rù入huáng黄gé阁，yǒu有biǎo表cí辞chì赤chí墀

qǐ乞dé得lǎo老lái来shēn身，hào浩gē歌hái还huì会jī稽

bái白yún云yǔ与lǜ绿bō波，wú无suǒ所bù不kě可zhī之

chūn春fēng风táo桃huā花wù坞，qiū秋sè色huáng黄jú菊lí篱

chá茶lán篮yǔ与jiǔ酒kē榼，hú壶shǐ矢jiān兼qín琴qí棋

pēng烹jī鸡chuī炊shǔ黍fàn饭，kě可qiàn倩páng庞gōng公qī妻

qǐ岂wú无kuài会jī稽lǎo老，xuě雪yè夜tóng同fàn泛xī溪

yì亦yǒu有èr二sān三zǐ子，zhào棹gē歌xiāng相zhuī追suí随

sàn散jìn尽tuó橐zhōng中jīn金，liú留de得shēn身shàng上yī衣

yǒu有zhái宅shì是guān官jiè借，wú无tián田kě可fú扶lí犁

xián闲yín吟tí题sì寺guàn观，cháng长xiào啸rù入yún云ní霓

gōng公dé得wǒ我shī诗hòu后，yí一mèng梦xū须xiān先guī归

dà hé shàng tiān zhāng gōng gù zi dūn wàn wù jiē yǒu xìng shùn qí xìng wéi dà shùn zhī zé wú biàn fǎn zhī zé yǒu hài yǔ zhī zhì hé yě jùn chuān ér jué dì shuǐ xíng hū de zhōng qí xìng ān ér suì yīn dì wéi zhī fáng yóu kǒng bù zú zhì gù fù zhī shān zú shǐ xún shān ér xíng shān bù kě bì dé huò yuán fù qiū líng shuǐ xíng hū liǎng jiān jì gù ér jì níng jí jiāng jìn xià liú shān yuǎn ér dì píng qú liè wèi èr dào hé fēn wéi jiǔ xíng suī bào bù děi nù suī shèng bù děi yíng suǒ yǐ shùn ér zhì guī zhī yú cāng míng hòu dài méng qí yè lì shì liù qī shí fán qiān yǒu yú nián ér wú suǒ jué yì guó jūn yǔ shì zhǔ qǐ jiē jìn yǒu dé gài yáo hé wèi xǐ yī jiē xún yǔ jì hé dào jì yī xǐ xià shè hū zhàn guó shuǐ xíng píng dì shàng nǎi dī fáng yīn sāi qí shí liǎng dī jiān shí róng wǔ shí lǐ shuǐ jì yǒu yóu xī dī wú suǒ niè huǐ hòu shì pò ér huài hé yì shǐ fán cù fá jǐn wèi guó xīn xià jǐn qí yuán zhú qún guān jiē fù xīn tiān zǐ zì lín dū qí shēng yòng bái mǎ qí bì yòng bái yù gē cí jù xīn suān gū bú zhì hào kū hù zǐ kǒu suī sāi xuān fáng gōng suī zhù qí hòu fù běi jué fēn wéi tún shì hé suì bú fù dī sāi sāi yì wú rú hé liǎng hé jì fēn liú hài shǎo ér lì duō jiǔ zhī tún shì jué suì dú rèn yī qú fán zài jué zài sāi yòng yán shì zhī tú yǒu tiān shí rén shì kě tú bù kě tú yǒu xìng yǔ bú xìng shǔ shuō bù kě wū qí hòu fù dà jué dà huài qí tián lú guàn sān shí yī xiàn yán shì zhě fēn rú jiāng yù sāi zhī yé fán yì bǎi wàn fū fèi lèi bǎi jù wàn yì wèi zhī hé rú rú cǐ shì chóng kùn shì chóng mín tàn xū yán shì zhě bù yǐ yì bù fù sāi zhū lǐ xún jiě guāng bèi qí yán bú zhì yū suì rèn shuǐ suǒ zhī qú dào zì gē chú dāng shí mù shuǐ gōng wú yī rén yīng shū xué suī yǒu zhuān gōng shù yì yǒu qióng yú zhū suǒ shuō hé zhě huán tán shí zhǔ zhī dàn jù ér wéi shū shí wú yǐ chù zhī bān mèng jiān zuò zhì yì wú suǒ chū qǔ shì yǒu shèn nán zhě suī zhī wú suǒ bǔ jīn zhī wéi hé dī yǔ hàn wú shén shū yuǎn zhě wú shù lǐ jìn wú bǎi bù yú liǎng dī shù qí shì rú fù tūn zhōu yú shì zú jī qí nù shǐ zhī táo qiú jū yòu shuǐ xìng yǐn fú yǒu róng ér bì jū jìn yín ér guàn zhù rì wǎng ér yuè cú sào cái yǒu fǔ bài tǔ rǎng yǒu fú xū shuǐ jìn ér bù zhǐ zhèng rú rén bìng qū bìng yǐ zài gǔ suǐ yī fāng zhì pí fū xià bú lòu zú jìng shàng tū wèi bèi jū huò shuǐ rú léi shēng huò sào rú rén chuǎn huò jué rú shān qīng huò qù rú xí juǎn rú jiāo lóng yǐn zhèn rú hǔ bào táo quān rú de hù kāi pì rú shéi hé shēng biàn rú shén wù zhǔ zhī bù kě dé ér biàn jiē hū yǒu rú cǐ dī fáng qǐ néng jìn gài yuán píng dì shàng shī shuǐ zhī běn xìng ér yòu wú èr qú fēn jiǔ hé suǒ rèn yǐ jiǔ hé wéi yī suǒ yǐ rú cǐ shén jīn zhī wéi yì jū duō zài gǔ dī nèi yǐ zhū sào zhǔn zhī gāo yú wū shù bèi yǐ shuǐ miàn zhǔn zhī yì gāo shù chǐ wài zhū sào zhèng rú chéng ér tǔ yǒu qīng cuì mín zhèng rú yú biē chù pò huáng quǎn huì bèi nì zhě cháng shì bù nì zhě xìng dà yòu hé shuǐ chóng zhuó diàn yū rì yǐ jī yòu xià qiū lín yǔ zhū shuǐ còu yǐ rù gù yǒu bì jué shì bù jué zhě gài xiān huò jué bǐ jué cǐ huò jué jìn jué yuǎn huò jué bù kě sāi huò sāi ér fù jué huò jué yú dàn mù huò jué yú suì yuè huò xīn sào gǒu wán huò jiù sào kuì liè pì rú qiān wàn jūn yòng yī shéng chí qiè bì yǒu shí ér bài bì yǒu chù ér jué ér zì jué dà wú fán hài jǐ jùn xiàn hé jì běi jìn biān zhū táng jiē shòu huàn wáng hú yǔ yì mǎ shú wéi zhī gé xiàn jīn suī shén shèng shí yì fáng bù yú biàn suǒ yǐ yì lùn zhě fù gù dào wèi biàn gù dào suī yǐ gāo kě fù yì kě wèi dàn kǒng jì fù hòu qí biàn bù kě zhī wǒ bīng xué suī lòu gōng bīng xué suī qí wǒ shuō bīng zhī nán gōng yì mò wǒ wéi hé shì yì yú bīng qí nán kān xū xī zhì yǒu bù kě jí lì yǒu bù kě shī jí àn fēi bù wěi suǒ sāi zhé fù huī wàng zūn wú nài hé shì sǐ ér zhí guī ruò yǔ táng qú shuì hào kū chuí tì tì wèi shuō chuān gù dào wèi shuō zhì gù dī qiě shuō sāi hé kǒu suǒ fèi bù kě tuī zhū suǒ diào fā zhě wěi jī yǔ shān qí juǎn sào zhě rú yún jìn sào zhě rú fēi xià sào míng rù chuān qí shì yōu liú yí shàng sào míng zhēng gāo shǎo dòng jí shì wēi wàn rén tī jí fù liǎng dà gǔ jí chuí zuò hào shēng hào lìng yòng zhuǎn guāng zhǐ huī qí jiù hù wēi jí zhēng xū yú háo lí yòu wén bèi zāi jùn shù lù fāng jiàn jī guān sī wú chù jù mín lì jù kùn pí cháo tíng móu yǐ láo liǎng gōng shí bù yí shēng mín yǎng shǒu wàng shǐ zhě wàng qǐn jī wéi zhī nài hé hū wù jì sù yǔ chí shì suī yǒu jiān dìng yì lùn zài suǒ chí rú yī shēn shù jí bì yǐ xiān hòu yī jiǎ rú yí suǒ fèi yòng yǐ yè pín mín cháng qí suǒ wáng shī jiù qí suǒ kǔ xīn huò dài qí tián zū huò xiǎng qí zhōng shēn dú gū yǒu cháng xì shǐ tóng shì xiāng qīn lù shī yǔ bào hái shōu liǎn guī zhū fén jīng xuǎn qiáng míng lì chù zhī shǐ píng jūn xiāng guān yǔ xū tú qī zhě yǐ chóng lún rú cǐ shù jī hū kě wú chóu yuàn rén xià chóu gēng shēng wàng shàng wèi zài zào rén rán ér lùn yì zhě zhì jīn yóu fēn fēn huò fù qí gù dào huò yīn qí zì rán gōng rú jué yú yī wù shǐ zhòng yì qiān zài jǐ zhě yǒu yì zài mìng zhě yǐ tiān ér kuàng xíng zhí fèn ér kuàng běn chéng chén shèng cháo wú bù chá zhī zǐ zhī chì xīn jiē yú hé wéi zhě cǎo mǎng qiě jiàn wēi yǔ gōng běn wú sù yí jiàn jí fú yí yǐ bó xiōng chù wǒ yǐ gǔ rén xiāng qī xiǎo shè yóu zhì shuì dà shì níng wú cí nián qiě liù shí yī wèi zuò gōu zhōng shī cháng kǒng gōng lǐ yì rú tóu zhū wū ní qǐ yù wèi yū kuò bù dé yǐ wèi shī lì wú zhī gān dǎn dàn kǒng tóng ér xī yòu kǒng wù gōng shì gōng qiān wàn shèn sī rú jiāng cóng jìn gōng jí shēn tú pián yi rú bì móu jiǔ lì wéi gǔ rén shì xī shì xún ér shì dù shì fǎng ér shì zī huò bó wù jūn zǐ huò sù rú lǎo shī huò bīn hé yě sǒu huò shì jǐng nián qí huò yú zhí fū fù suǒ yán wú bì qī huò lǎo xū tuì bīng ěr wén ér mù kuī huò shì wèi shuǐ xué kě yǔ jiǎng shì fēi huò bó mù shuǐ gōng àn dì xíng gāo bēi cōng biàn dào chuān qú shāo yǐn hé shì pī hǎi jì wéi dà hè biàn jì fēn yì zhī rú guān qiào shū tōng zàng fǔ bìng kě zhì cǐ shuō rú hé zāi dàn kǒng chū yú kuáng rú hé wán zhàng sāi rú hé fù zhū táng guān biàn ér dài shí yì kǒng móu bù zāng wèi fù yǒu shuō zhě qiě xū yán biān fáng rú wèi shàng shǒu biān jiàn chēng yú féng táng rú jì tóng jiǔ rèn shǐ xiōng nú fú cáng yǐ chē zhì chōng tū rú wèi qīng wǔ gāng duō zhì qiáng nǔ shǒu rú lǐ guǎng dà huáng xuǎn mù rú mǎ lóng liàn zú rú gāo wàng rú hàn zhì bèn mìng shǐ wǒ jūn shì zhāng duǎn bīng zhuó mǎ jìng chōng chē luàn qí xíng shǎng bù yǐ shǒu jí suǒ yǐ yán bù fen dà xiàn dāo rú qiáng kě yǐ jiān wú zhèn yáng shū zi yǐ dé guō zǐ yí yǐ xìn guāng bì zhàn hé yáng huī qí lìng zhí jìn qí shí zhū jūn shì rú jué shuǐ qiān rèn yáng sù bú yòng chē kè hán xià mǎ bài jǐn yǐ qí shēn miǎn hào kū ér dà bài jiàng shuài zài fāng lüè shēng què bǎi wàn bīng ān biān zài liáng jiàng shēng què zhù cháng chéng yuàn zi zhì shuǐ gōng yǒu yǐ chóu míng shí biàn lǐng tiě lín bīng jǐn yī xī niú pí lián yíng huán xiù mào dà dào suí yá qí fēn jīn cì yǒng gǎn cáng shū fù piān bì xiān shēng yì xìn yuǎn xià lìng shuāng fēng chí chū sài yǒu fēng cǎo jìn guān wú mǎ tí qióng lú dà mò wài bié bù hēi shān xī fá móu wéi shàng cè hé yòng cháng yīng jī běn cháo zhèng míng shèng yǐ dé fú wài yí shǐ lái bú shòu xiàn nán yuè huí shān tī xī bì yù mén guān dōng què gāo gōu lí sì yí wú yī shì gè ān cháo xué qī míng jiàng gèng wú gōng yōu zhào lēi dǐng yí shī xuán zuò gǔ chuī jūn róng chú hǔ pí yín dāng zhì jiāo láo hàn lín yán suǒ fēi chú shū zhǐ yòng má shěng lì shēn zhù fēi gōng fāng yǒu suǒ niàn shān zú jiāng zhī méi wú xīn rù huáng gé yǒu biǎo cí chì chí qǐ dé lǎo lái shēn hào gē hái huì jī bái yún yǔ lǜ bō wú suǒ bù kě zhī chūn fēng táo huā wù qiū sè huáng jú lí chá lán yǔ jiǔ kē hú shǐ jiān qín qí pēng jī chuī shǔ fàn kě qiàn páng gōng qī qǐ wú kuài jī lǎo xuě yè tóng fàn xī yì yǒu èr sān zǐ zhào gē xiāng zhuī suí sàn jìn tuó zhōng jīn liú de shēn shàng yī yǒu zhái shì guān jiè wú tián kě fú lí xián yín tí sì guàn cháng xiào rù yún ní gōng dé wǒ shī hòu yí mèng xū xiān guī

dà大hé河shàng上tiān天zhāng章gōng公gù顾zi子dūn敦

相关诗词

热门标签

相关诗词